تری اتانول آمین (Triethanolamine)

نام انگلیسی: Triethanolamine
نام اختصاری: TEA
نام‌های دیگر: تری‌اتانول‌آمین، تریس(2-هیدروکسی‌اتیل)آمین، 2,2',2''-Nitrilotriethanol
فرمول مولکولی: C₆H₁₅NO₃
جرم مولکولی: 149.19 g/mol
CAS Number: 102-71-6
شکل ظاهری: مایع شفاف و بی‌رنگ تا زرد کم‌رنگ؛ در دمای پایین‌تر ممکن است به حالت جامد یا نیمه‌جامد درآید
حلالیت در آب: محلول
ماهیت: ترکیب آلی دارای گروه آمین و سه گروه هیدروکسیل

تری اتانول آمین چیست؟

تری اتانول آمین یا TEA یکی از ترکیبات مهم خانواده اتانول‌آمین‌هاست که به دلیل داشتن یک گروه آمین و سه گروه هیدروکسیل، کاربرد گسترده‌ای در صنایع شیمیایی دارد.

تری اتانول آمین در بسیاری از فرمولاسیون‌های صنعتی به عنوان تنظیم‌کننده pH، خنثی‌کننده اسیدها، ماده کمکی، امولسیفایر و ماده اولیه شیمیایی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این ماده معمولاً به صورت مایعی شفاف و ویسکوز عرضه می‌شود و قابلیت حل شدن در آب را دارد.

خواص و ویژگی‌های تری اتانول آمین

• مایع شفاف و نسبتاً ویسکوز
• بی‌رنگ تا زرد کم‌رنگ
• محلول در آب
• دارای خاصیت قلیایی
• دارای سه گروه هیدروکسیل
• قابلیت واکنش با اسیدها
• قابلیت تنظیم pH در برخی فرمولاسیون‌ها
• قابلیت استفاده به عنوان عامل کمکی در تشکیل امولسیون
• نقطه انجماد نسبتاً بالا

کاربردهای تری اتانول آمین

۱. صنایع شوینده

تری اتانول آمین در برخی محصولات شوینده و پاک‌کننده مورد استفاده قرار می‌گیرد و می‌تواند به عنوان تنظیم‌کننده pH و ماده کمکی در فرمولاسیون عمل کند.

۲. صنایع آرایشی و بهداشتی

TEA در برخی فرمولاسیون‌های آرایشی و بهداشتی به عنوان تنظیم‌کننده pH و ماده کمکی در ایجاد پایداری فرمولاسیون استفاده می‌شود.

از جمله کاربردهای آن می‌توان به برخی:

• کرم‌ها
• لوسیون‌ها
• ژل‌ها
• محصولات مراقبت از پوست
• محصولات مراقبت شخصی

اشاره کرد.

نوع و میزان مصرف آن در محصولات مصرفی باید مطابق الزامات و مقررات مربوط به همان محصول باشد.

۳. صنایع سیمان و بتن

تری اتانول آمین در برخی فرمولاسیون‌های افزودنی بتن و سیمان به عنوان ماده کمکی فرآیندی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کاربرد آن می‌تواند در ارتباط با فرآیند آسیاب سیمان و برخی افزودنی‌های مورد استفاده در صنعت سیمان باشد.

۴. صنایع نساجی

در برخی فرآیندهای نساجی و تولید مواد کمکی نساجی، TEA می‌تواند به عنوان تنظیم‌کننده pH یا جزء فرمولاسیون مورد استفاده قرار گیرد.

۵. صنایع رنگ و پوشش

تری اتانول آمین در برخی فرمولاسیون‌های رنگ و پوشش برای تنظیم pH و کمک به پایداری سیستم استفاده می‌شود.

۶. صنایع شیمیایی

تری اتانول آمین به عنوان یک ماده شیمیایی چندمنظوره در تولید برخی ترکیبات و فرمولاسیون‌های صنعتی کاربرد دارد.

۷. سیالات فلزکاری

در برخی فرمولاسیون‌های سیالات ماشین‌کاری و فلزکاری از تری اتانول آمین به عنوان تنظیم‌کننده pH و ماده کمکی استفاده می‌شود.

تری اتانول آمین ۸۵ و ۹۹ درصد

تری اتانول آمین ممکن است در گریدها و درصدهای مختلف عرضه شود. در بازار، محصولاتی با درصدهای مختلف وجود دارند و انتخاب آن‌ها به کاربرد مورد نظر بستگی دارد.

هنگام خرید باید علاوه بر درصد TEA، مواردی مانند میزان آب، دی اتانول آمین، مونو اتانول آمین، رنگ، خلوص و سایر ناخالصی‌ها نیز در نظر گرفته شود.

به همین دلیل برای مقایسه محصولات مختلف، بررسی برگه آنالیز (COA) اهمیت زیادی دارد.

تفاوت تری اتانول آمین با مونو و دی اتانول آمین

تری اتانول آمین، مونو اتانول آمین و دی اتانول آمین از یک خانواده هستند، اما تعداد گروه‌های هیدروکسی‌اتیل آن‌ها متفاوت است.

بنابراین هنگام سفارش باید نام کامل ماده و CAS Number را بررسی کنید تا ماده مورد نیاز به‌درستی تأمین شود.

شرایط نگهداری تری اتانول آمین

تری اتانول آمین باید در ظروف مناسب و کاملاً دربسته و در محیط خشک، خنک و دارای تهویه مناسب نگهداری شود.

از قرار دادن محصول در معرض گرمای شدید و شرایط نامناسب محیطی خودداری شود. به دلیل امکان تغییر حالت فیزیکی در دماهای پایین، شرایط دمایی مناسب برای نگهداری و انتقال باید بر اساس مشخصات سازنده رعایت شود.